Een nieuwe leer? Dat lijkt zo.

Romeinen 4:5

Heb ik echt berouw? ben ik uitverkoren? Christus is toch Rechter? Daarmee tobde de jonge Maarten en wie vindt dat uit de tijd? Ik herken dat best wel, zegt u, maar hoe kom je daar nu uit?

Ontdekking
Luther door zielszorg. Zijn biechtvader zei: Hij is Redder vóor Hij u als Rechter komt richten. En toen ging het licht al wat op.
Maar kun je dat vasthouden? Later stuitte Luther in Romeinen 1 op ‘gerechtigheid Gods’: toornt Hij dan ook nog in het Evangelie?! Hoe kom je dáaruit? Nu door bijbelstudie. Ja, Luther was intussen professor in de theologie, maar een condordantie kan u ook raadplegen. Bij de G van gerechtigheid. Eist God die? Ja, maar wat Hij met zijn linkerhand eist, geeft Hij met Zijn rechter. Dan ruil je met Christus: Hij mijn ongerechtigheid. Voor Luther was dat dus een tweede fase in zijn geloofsleven. Ook herkenbaar? Eerst zoek je kenmerken van het ware in jezelf, maar als je vastloopt? Zoek dan vaste grond buiten jezelf! Daar vind je die.

Nieuw?
Dáárom geen aflaten! Dat leidde tot Reformatie. Die heette toen een ‘nieuwe leer’. Dat vond Rome zo en dat leek ook zo. Maar volgens Luther leerde Paulus al: geloof alleen; genade alleen. Dat leek ook toen al een ‘nieuwe leer’. Maar volgens Paulus leerde Habbakuk al: de rechtvaardige zal door het geloof leven. En wat zegt de Schrift van Abraham? vraagt Paulus In Romeinen 4. Dat staat al in Genesis 15: Hij geloofde God en het is hem gerekend tot gerechtigheid. In die onvergetelijke nacht. Als je het niet meer weet, kijk dan omhoog en zing: weet gij hoeveel sterren blinken? Maar begón dat geloof daar dan pas? Begint geloven met ‘rechtvaardiging’? Bij U? Nee toch. Zijn geloof werd toen gesterkt (4:19). Maar het begon al veel eerder: bij zijn roeping. Daar begint het toch altijd? ‘Door het geloof is Äbraham, geroepen zijnde, gehoorzaam geweest (Hebr. 11). ebrHad hij toen ook dat schuldbesef, als Luther en ook Paulus? Welnee. Toen werd hem juist ‘zegen’ beloofd; wel vijf keer. Maar daarna gebeurde het: toen ging Abram onderuit, in Egypte; met een halve leugen, met risico’s voor zijn huwelijk en heel Gods plan. Die zwarte bladzij slaat Paulus over; uit piëteit? Maar dan verbeurt een mens wèl die zegen! De draaitol moest afdruipen. Ach… En terug in het beloofde land, wanhoopt hij ook aan het beloofde kind. Nu kan het niet meer. En toen, tóen kwam die nacht, waarin God Abram uit zijn tent lokte: tel de sterren eens als je kunt; zó’n groot volk word je! En toen nam Abram God weer op Zijn woord. En dat gelóóf werd hem nu toegerekend als gerechtigheid.

Rekenen
God rekent anders. Welgeteld staat dat ‘rekenen’ elf keer in Romeinen 4. Dat is dus het nieuwe kernwoord: logizo! Wat betekent dat? Verdienen, zeggen de rabbijnen. Als kind al heeft Bram roeping en verkiezing verdiend. Maar klopt de Talmud met de Schrift? Een rabbijn weet toch wat het Hebreeuwse chasjab betekent? Houden voor! Ga maar na: zo hield Juda Thamar voor een hoer en zo hield Eli Hanna voor dronken. Maar dat wáren ze niet! Zo houdt God Abram voor rechtvaardig, maar hij wàs het niet. Paulus concludeert dan: Wie niet werkt maar gelooft in Hem die de goddeloze rechtvaardigt, wordt zijn geloof gerekend tot gerechtigheid. Ongelooflijk. Toe-gerekend! Zoals psalm 32 zegt: zalig die de Heere de ongerechtigheid niet toerekent.

Goddelozen
Maar mag dat? Wee hem, zegt Jesaja, die de goddeloze rechtvaardigt. Dat is de Heere een gruwel, zegt Spreuken. Maar dat gaat tegen corrupte rechters. Hier gaat het om ‘goddelozen’ die ‘geloven’. Snapt u wel? Ja, zegt u, zo voel ik me vaak: ik wil graag geloven, maar als ik mezelf tegenkom schrik ik van mezelf. Welnu, wanneer is Abraham gerechtvaardigd? Vraagt Paulus verder. Was hij toen al besneden, bondeling? Nee, nog niet. Hoop voor heidenen dus. Voor jullie, lezers. Maar wij heidenen hebben toch geen land- en kindbelofte? Nee, maar wèl dat God zulke doden levend maakt. Geloof in onze Heere Jezus, zegt Paulus: hij is gestorven voor onze zonden en opgewekt tot onze… rechtvaardiging. In Hem verkláárt Hij je voor rechtvaardig.
Dat klinkt als nieuw, ja. En wil ons vernieuwen.